Zayıflama ilaçlarının ruh sağlığı üzerindeki etkileri üzerine yeni bir araştırma yapıldı. Bu çalışmada, söz konusu ilaçların potansiyel psikiyatrik faydaları ele alınırken, aynı zamanda mide-bağırsak sorunları ve pankreatit gibi bilinen risklerle de bağlantısı olduğu vurgulandı. Yaklaşık 100 bin katılımcı ile gerçekleştirilen 13 yıllık bir araştırmada, GLP-1 sınıfı ilaçlarından semaglutidin, mevcut depresyon veya anksiyete tanısı olan bireylerde hastaneye yatış oranlarında ve hastalık izni alımında önemli bir azalma sağladığı tespit edildi.
Griffith Üniversitesi, Karolinska Enstitüsü ve Doğu Finlandiya Üniversitesi’nden oluşan uluslararası bir ekip tarafından The Lancet Psychiatry dergisinde yayımlanan bu araştırma, 2009 ile 2022 yılları arasında İsveç’in ulusal kayıtlarını inceledi. Araştırmacılar, her katılımcının kendi kontrol grubunu oluşturan bir tasarım kullanarak, semaglutid reçete edilen bireylerin, ilacı kullanmadıkları döneme göre ruh sağlığı sorunları nedeniyle hastaneye yatma riskinin %42 oranında daha düşük olduğunu buldular.
Kendine zarar verme riskinin de azaldığı belirtildi. Araştırma sonuçlarına göre, semaglutid kullanan bireylerde depresyonun şiddetlenme riski %44, anksiyete bozukluklarının kötüleşme olasılığı ise %38 azaldı. Ayrıca, madde bağımlılığı ile ilişkili hastane tedavi ihtiyaçları ve sağlık nedenleriyle işe devamsızlık oranlarının da %47 daha düşük olduğu gözlemlendi.
Kamu politikası açısından, hastalık izni alımındaki bu azalma “özellikle dikkat çekici” olarak değerlendirildi. Depresyon ve anksiyete, sağlıkla ilgili hastalık izinlerinin başlıca nedenleri arasında yer aldığından, bu bulguların kamu sağlığı politikaları üzerinde önemli etkileri olabileceği öngörülüyor. Yazarlar, GLP-1 ilaçlarının kendine zarar verme riskini azaltma potansiyelini de vurguladı ve bu verilerin ilaçlarla ilişkili intihar eğilimleri konusundaki endişeleri zayıflattığını belirtti.
Araştırmacılar, obezite veya diyabet gibi durumların beraberinde depresyonu da barındıran hastalar için semaglutid ve daha az ölçüde liraglutidin “iki yönlü etkili tedavi seçenekleri” sunabileceğini öne sürdü. Bununla birlikte, sonuçların tüm kilo verme ilaçları için geçerli olamayacağının altını çizdiler. Semaglutid ve liraglutidin olumlu etkileri gözlemlenirken, eksenatid ve dulaglutid gibi diğer GLP-1 ilaçlarının benzer yararları gösteremediği ifade edildi.
Araştırma ayrıca, bu ilaçların psikiyatrik semptomları düzeltip düzeltmediğine dair mevcut verilerin kesin sonuçlar vermekte yetersiz kaldığını ve bazı güvenlik izleme raporlarının, intihar düşünceleri ile olası bağlantılar nedeniyle düzenleyici incelemeleri tetiklediğini belirtti. Gözlemsel bir çalışma olduğundan, ilacın doğrudan ruh sağlığında iyileşmelere yol açtığını kanıtlayamayacaklarını vurguladılar. Olası iyileşme faktörleri arasında daha iyi glisemik kontrol, kilo kaybı ile ilgili olumlu değişiklikler ve beynin ödül sistemindeki değişiklikler yer alıyor. Ancak ruh sağlığı iyileşmesine dair kesin biyolojik mekanizmalar henüz doğrulanabilmiş değil.
Çalışma, kilo verme ilaçlarının uzun vadeli güvenliğinin izlenmeye devam ettiği bir dönemde önemli bulgular sunuyor. İsveç’teki bu araştırma, hem olası psikiyatrik faydaları vurgularken hem de ilaçların bir dizi fiziksel komplikasyon riski ile bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Bu komplikasyonlar arasında mide bulantısı ve kusma gibi yaygın sorunların yanı sıra, daha ciddi durumlar olan mide felci, pankreatit ve bağırsak tıkanıklığı da bulunmaktadır.
